Legenda wiąże początki Spały z łowami polskich władców, którzy w pogoni za zwierzyną trafili na malowniczą, śródleśną osadę. Przekazy historyczne wywodzą nazwę tej miejscowości od nazwiska  Spałów - właścicieli młyna stojącego nad strumieniem Gać i wzmiankowanego już w 1511 roku.

Dziewicze lasy, obfitość zwierzyny i piękne krajobrazy skłoniły Aleksandra III, cara Rosji do wybudowania w Spale rezydencji myśliwskiej. Centralnym jej punktem był pałacyk zbudowany w 1884 roku. Następnie wznoszone były budynki dla personelu i służby oraz koszary. W rezultacie na przełomie XIX i XX wieku  wyrósł w Spale okazały i samowystarczalny zespół rezydencjonalny. W okolicznych lasach  utworzono rozległy zwierzyniec gwarantujący  powodzenie  polowań. W urządzanych z wielkim rozmachem carskich łowach uczestniczyli m.in. niemiecki cesarz Wilhelm II i perski szach Nasr- ed Din. Do I wojny światowej Spała pozostawała miejscowością zamkniętą. Po wojnie przeznaczono ją na letnią rezydencję prezydentów Rzeczypospolitej. W latach 1923-26 często przebywał w niej Stanisław Wojciechowski. Szczególnie jednak spalską rezydencję upodobał sobie Ignacy Mościcki. W czasie jego prezydentury stała się ona niemalże „drugim Belwederem". Przyjeżdżał do niej co tydzień na 2-3 dni, aby  tu pracować i wypoczywać. Z jego inicjatywy zapoczątkowano w Spale zwyczaj obchodzenia corocznych dożynek oraz dnia Św. Huberta, patrona myśliwych. W lipcu 1935 roku odbył się w Spale jubileuszowy Zlot ZHP, który zgromadził ponad 20 000 uczestników. Lata II wojny światowej  zapisały w historii Spały i jej okolic wiele tragicznych i heroicznych kart. Wojenna pożoga nie ominęła spalskiego pałacyku, który spłonął w styczniu 1945 roku.  Po wojnie Spała stała się ośrodkiem wczasów pracowniczych FWP, miejscem odbywania zawodów sportowych i szkoleń. To właśnie od tego momentu Spała staje się najważniejszym na terenie Gminy ośrodkiem pełniącym funkcje turystyczno- wypoczynkową. Rangę miejscowości podnosi Centralny Ośrodek Sportu, nowoczesny kompleks sportowy.  Ostatnie lata, dzięki staraniom władz samorządowych oraz miłośnikom i pasjonatom regionalnej historii i tradycji Spała odzyskuje swój dawny urok.